Çeviride ve işletmeciliğinde Standart var mı?

Gerek çeviri gerekse Çeviri İşletmeleri konusunda TSE Türk Standardları Enstitüsü’nün standart çalışmaları bulunmaktadır. Ayrıca AB’nin çeviri ve işletmeciliği ile ilgili Standardı bulunmaktadır.

Çeviride birim sayfa nedir, nasıl ölçülür?

Çeviri alanında, tüm dünyada ülkeden ülkeye değişiklik gösteren birimler kullanılmaktadır: sayfa, kelime, satır sayısı gibi. Ülkemizde en yaygın birim olarak 1000 boşluksuz karakter  kullanılmaktadır. Boşluklu 1000 karakter olarak da fiyat verilmektedir. İkincisi % 15 civarında daha küçük bir birimdir. Diğer bir sistem de, Batı dillerinde olduğu gibi birim olarak kelimenin kullanılmasıdır. Kelime birimi esas alındığında bir sayfa 150 kelime olarak kabul edilmektedir. Büyük projelerde ise kelime başına fiyat da verilmektedir.

Karakter (vuruş) hesabı, kelime hesabı nedir?

MS Word programında, Araçlar (Tools) menüsü seçilerek Sözcük Sayısı (Word Count) menü adımında dosyanın kaç karakter ya da kaç kelime olduğunu hesaplayabilirsiniz.

Basılı olmayan metinler içinse, metni tarayarak Word dosyasına dönüştürmeniz ya da gözle saymanız gerekir.

Bir şirketin kaliteli çeviri yapıp yapmadığı nasıl anlaşabilir?

İlk kez bir şirketle çalışacaksanız, kalite belgesi olup olmadığını, hangi alanlarda uzman olduklarını, referanslarını sorabilirsiniz. Ayrıca Çeviri İşletmeleri Derneğine üye olup olmadığı da o şirketin kendi alanında ne kadar ciddi olduğunu gösterir.

Teknik çeviri nedir, genel çeviri nedir?

Çok genel olarak tanımlamak gerekirse, uzmanlık gerektiren metinler teknik metinlerdir. Genel kültür ve bilgiler kullanılarak çevrilebilecek metinler de genel metinlerdir denilebilir. Bu ikisinin arasında tıpkı siyahtan beyaza geçerken bulunan çeşitli gri tonlar gibi, çeşitli ara düzeyler olabilir. Metnin ne düzeyde bir uzmanlık gerektirdiği, yani ne kadar teknik olduğu ancak incelenerek anlaşılabilir.

Üyeleriniz her dilde ve her alanda çeviri yapıyor mu?

Çeviri İşletmeleri Derneği üyeleri arasında Türkiye'nin en büyük şirketleri de yer almaktadır. Öte yandan, bazı şirketler küçük olmalarına rağmen belli alanlarda uzmanlaşmış hizmetler sunmaktadır. Bu bakımdan üyelerimiz gerek kendi bünyelerinde gerekse işbirliği ile dünyanın etkin kullanılan dillerinin çoğunda ve bütün önemli alanlarda çeviri hizmeti sunabilmektedir.

Neden piyasada çok farklı fiyatlar söz konusu?

Fiyat karşılaştırması yapabilmek için öncelikle kalitenin aynı olduğunu kabul etmek gerekir. Bunu söylemek ise mümkün değildir. İyi çevirinin maliyeti daha yüksektir çünkü iyi çeviri yapabilmek için daha fazla mesleki tecrübe ve alan bilgisi gerekir.

Öte yandan, sektörde Standart ve Kalite kriterleri yeteri kadar oturmadığı için artan arz talep dengesizliği ve denetimsizliğin de katkısıyla piyasada çeviri sektörünün aşağıda belirtilen sorunlarının da etkisiyle farklı fiyatlar oluşmaktadır:

- kaynak sayısının yetersizliği

- sürekli artan kaynak maliyetleri

- sürekli artan sabit giderler

- rekabet nedeniyle kâr marjlarının azalması

- haksız rekabet

- küreselleşme ve İnternet sayesinde "tam rekabet" piyasasının oluşması

- rekabetin artması

- YTL’nin aşırı değerlenmesi

- müşteri bilinçsizliği

- mevcut yasaların tam olarak uygulanmaması

- değişken ve istikrarsız bir ekonomik yapı

- işsizliğin artması

- İşletmelerin birçoğunun bilinçsizliği ve yetersizliği, hizmet maliyet hesaplarının yapılmaması

Derneğinizin bir fiyat listesi var mı?

Derneğimiz yasal olarak bir fiyat listesi belirleme ya da yayınlama yetkisine sahip değildir. Rekabet kanunu buna izin vermemektedir.

Bir çeviri işim var, hangi çeviri şirketini önerirsiniz?

Çeviri İşletmeleri Derneği üyelerinden birini onların web sayfalarına veya doğrudan kendilerine başvurarak alacağınız tatmin edici bilgilerle seçmenizi tavsiye ederiz

Derneğin yaptırım gücü olacak mı?

Derneğin yaptırım gücü yasal çerçevesinde sadece kendi üyeleri üzerinde olabilecektir. Bu derneğe üyelik, üye kuruluşun çeviriye verdiği önemi ve ciddiyeti gösterir. Bu alanda iyi niyetle çalışmak istediğine işaret eder.

Dernek haksız rekabeti önleyebilecek mi?

Aynı şekilde haksız rekabeti önlemek de derneğin kendi üyelerinin kabul ettiği prensipler çerçevesinde gerçekleştirilebilir. Bununla birlikte haksız rekabeti önleyici etik değerlerin sektörümüzde genel kabul görmesi bir yerde ortak bir platformun meydana getirilmesi ile başlatılabilecek bir harekettir. Dernek bu konuda bilinçlendirici çalışmalarla kamuoyunu ve çeviri sektörünü bilgilendirerek haksız rekabetin önlenmesi için çaba gösterecektir. 

Çevirmenin ve işletmelerin yetkinliği konusunda yasal düzenlemeler planlanıyor mu?

Çevirmen, bildiği dillerde ve yetkin olduğu konularda yazılı metinlerin veya konuşma diyaloglarının çevirisini, ülkemizde yurtdışındaki Traducteur, Interpreter, Dolmetscher, Translator gibi Çevirmen sıfatıyla yapmaktadır. Yasalar, özel ve tüzel kişiler  nezdinde, mesleki yeterliliğe ve donanıma sahip olarak, ilkelere ve yasalara bağlılık andı ile, tek başına sorumlu olarak ve onay yetkisine haiz bir şekilde herhangi makam ve mesleğin aracılığına ihtiyaç duymadan yaptığı işin sorumluluğunu alarak, yaptığı çalışmayı tek başına onaylayabilmeli ve imzalayabilmelidir.

Dernek piyasadaki kalite sorununa çözüm getirecek mi?

Kalitenin bir sorun olarak görülmesinin temel nedeni bu sorunların fark edilebilmesidir Bunu görmeyi başaranlar bu sorunları ancak bir araya gelmek suretiyle çözüme kavuşturabilirler. Derneğin amacı da çeviride kalite bilincini yerleştirmek ve yaygınlaştırmaktır. Uzun yıllardan beri piyasada kökleşmiş sorunları hemen çözmek mümkün değildir. Önemli olan bu yönde bir adım atılması ve bu hedefe doğru kararlı bir şekilde yürünmesidir.